από την Χρυσαυγή Ατσιδάκου

Πάνω στη σκηνή οι ηθοποιοί και οι χορευτές υποκλίνονται ενώ εγώ δεν μπορώ να σταματήσω να κοιτάζω με συγκίνηση και υπερηφάνεια τον μικρό μου να χειροκροτεί, χοροπηδώντας σχεδόν, με ορθάνοιχτα λαμπερά μάτια και χαμόγελο μέχρι τα αυτιά.

Έχει μόλις τελειώσει η πρώτη παιδική θεατρική παράσταση που παρακολούθησε και είμαι σίγουρη ότι δε θα την ξεχάσει ποτέ. Αναγκάστηκα μάλιστα να του πω ότι θα επιστρέψουμε στο θέατρο την επόμενη μέρα για να ξαναδούμε το συγκεκριμένο έργο, καθώς, όταν συνειδητοποίησε ότι η αυλαία δε θα ξανανοίξει και ότι πρέπει να γυρίσουμε σπίτι, άρχισε να κλαίει απαρηγόρητος. Κάθε εβδομάδα από τότε η ίδια ερώτηση «μαμά πότε θα ξαναπάμε θέατρο;» Και κάθε φορά μετά από κάθε παράσταση ο ίδιος ενθουσιασμός, το ίδιο χαμόγελο ευτυχίας. Δική μου σκέψη τα λόγια το Θεόφιλου Γκωτιέ «μια τέχνη, όσο ταπεινή κι αν είναι, εξυψώνει πάντα τη ψυχή».

Αυτός ήταν ο ένας λόγος που θέλησα να γράψω αυτές τις γραμμές. Ο άλλος είναι το πόσο υπερήφανη είμαι που ανήκω σε μία γενιά γονέων που ξέρει πολύ καλά ότι η τέχνη είναι για τα παιδιά της τόσο αναγκαία όσο η τροφή, όσο και ο ύπνος, όσο και η αγάπη. Καθημερινά θα συναντηθούμε στα σχολεία, στα σπίτια, στις παιδικές χαρές και θα μοιραστούμε την ανάγκη μας να γίνουν τα παιδιά μας ολοκληρωμένοι άνθρωποι, να τα εφοδιάσουμε με όσα περισσότερα μπορούμε για την τόσο μικρή και τόσο μεγάλη ζωή που τα περιμένει! Η επαφή των μικρών μας θησαυρών με την τέχνη είναι προτεραιότητα όλων μας για να τους βοηθήσουμε να πατήσουν στα πνευματικά και ψυχικά «πόδια» τους. Ψάχνουμε εικόνες, σχήματα, χρώματα, ήχους, μυρωδιές, συνθέσεις για να ξυπνήσουμε τα μυαλουδάκια τους έχοντας πρώτα στο δικό μας μυαλό τα λόγια του Πάμπλο Πικάσο «δε λέω τα πάντα, αλλά ζωγραφίζω τα πάντα».

Έτσι ακριβώς δεν κάνουν και τα μικρά μας;

Παρατηρώντας ένα παιδί σε μικρή ηλικία όταν αφήνεται ελεύθερο να εκφρασθεί, εύκολα διαπιστώνει κανείς ότι συμπεριφέρεται σαν ένας μικρός καλλιτέχνης αφηρημένης τέχνης.  Ζωγραφίζει από τοίχους μέχρι έπιπλα, χορεύει με ατελείωτες πιρουέτες σε όλα τα δωμάτια του σπιτιού, τραγουδάει δυνατά κάθε ώρα και στιγμή, σκαρφίζεται χρήσεις και ιδιότητες των πραγμάτων που εμείς οι μεγάλοι ούτε φανταζόμασταν. Πόσες φορές δεν έχουμε πει βλέποντας το παιδί μας να ξεδιπλώνει τη φαντασία του «μα καλά αυτό πως το σκαρφίστηκε πάλι;”. Έτσι εκφράζει όλο του το είναι. Ακόμα και όσα το στοματάκι του ακόμα δεν μπορεί να εκφράσει με λέξεις, αποκαλύπτονται μέσα από την ελεύθερη έκφραση του ενστίκτου.

Η τέχνη τελικά είναι μέσα σε όλους μας και η δημιουργία μέρος της φύσης μας. Μάλιστα συχνά αισθάνομαι ότι αν υπάρχει ένα σημείο στο οποίο υπερέχουμε σε σχέση με τα ζώα σήμερα αυτό είναι η τέχνη και μόνο. Αν υπάρχει κάτι που μας εξυψώνει ως είδος απόλυτα είναι η έκφραση μέσω τέχνης. Στους υπόλοιπους τομείς υπάρχει η καλή και η κακή όψη μας. Στην τέχνη υπάρχει μόνο θετικό πρόσημο. Ακόμα και αν δεν συμφωνούμε όλοι ως προς την αισθητική κάθε δημιουργού, συμφωνούμε με την πρόθεσή του να αφήσει ακόμα ένα έργο που θα ανοίξει ένα ακόμα παράθυρο στην ψυχή.

Το κακό είναι ότι μεγαλώνοντας συχνά «σκοτώνουμε»  την ικανότητα που όλοι έχουμε. Την ικανότητα να είμαστε δημιουργικοί. Η φύση των περισσότερων σύγχρονων επαγγελμάτων, η ρουτίνα μας, οι υποχρεώσεις μας, οι τόσες δυσκολίες μας πλέον, μας απομακρύνουν  από τη μαγεία της έκφρασης μέσα από το να γράψουμε ένα ποίημα για εκείνους που αγαπάμε, να ζωγραφίσουμε ότι και όπως αισθανόμαστε, να χορέψουμε με χαμηλό φωτισμό στο σαλόνι με το σύντροφό μας αντί να χάνεται ο καθένας στο τάμπλετ του. Βέβαια το άγχος μας για την πολύπλευρη ανάπτυξη του παιδιού μας σώζει λίγο την κατάσταση, δεδομένου ότι, για χάρη των μονάκριβών μας, επαναπροσδιορίζουμε και αναθερμαίνουμε τη σχέση μας με τη δημιουργική έκφραση.

Αυτό για το οποίο πρέπει να είμαστε σίγουροι και πάντα να κρατάμε στη σκέψη μας είναι ότι η σχέση του παιδιού μας με την τέχνη, είτε ως ελευθερία του να εκφράζεται δημιουργικά, είτε ως επαφή, γνωριμία του με έργα τέχνης, είναι για εκείνο αναφαίρετο δικαίωμα και για εμάς αναπόφευκτη υποχρέωση απέναντί του. Στερώντας του τις τέχνες, του στερούμε έναν ολόκληρο κόσμο, μια ακόμα ζωή!

Σε λίγες μέρες θα πάμε και με την μικρή μου στην πρώτη της θεατρική παράσταση. Το πόσο ανυπομονώ δεν μπορώ να σας το περιγράψω …