από την Χρυσαυγή Ατσιδάκου

Προσαρμογή χαρακτηρίζεται η διαδικασία όπου κάποιος προσπαθεί να προσαρμόσει την συμπεριφορά του ώστε να αναπτύξει την καλύτερη δυνατή σχέση με το καινούργιο στη ζωή. Η προσαρμογή είναι συνδεδεμένη με την αλλαγή.

Ιδιαίτερα τα παιδιά λόγω ηλικίας και θέσης θα βιώσουν τις περισσότερες αλλαγές και η προσαρμογή σε αυτές είναι μάθημα ζωής.

Όσο νωρίτερα και σωστά βοηθούν οι γονείς τα παιδιά  να δεχτούν την αλλαγή τόσο ευκολότερα μπορούν αυτά να προσαρμοσθούν στη καινούργια πραγματικότητα. Οι σημαντικές κοινωνικές/οικονομικές αλλαγές, αλλάζουν τις συνθήκες διαβίωσης και πολλές φορές συνεπάγονται αλλαγή σχολικού περιβάλλοντος ή σπιτιού.

Επειδή οι πληροφορίες από τα ΜΜΕ και το διαδίκτυο είναι έντονες, πρέπει να ξεκινήσουμε με ήρεμο τρόπο να συζητήσουμε με τα παιδιά, να τους δώσουμε το μήνυμα ότι είμαστε στη διάθεση τους ήρεμα να λύσουμε τις απορίες τους.

Είναι σημαντικό οι γονείς να δεχθούν ότι η αλλαγή όσο δύσκολη κι αν είναι, είναι αναπόφευκτη. Αφού οι ίδιοι δουλέψουν τα δικά τους συναισθήματα, ανασφάλειας και λύσουν τις απορίες τους, τότε είναι έτοιμοι να συζητήσουν με τα παιδιά, να τους περάσουν καλύτερα την έννοια της αλλαγής, σαν κομμάτι της ζωής, ώστε να προσαρμοσθούν καλύτερα στις καινούργιες συνθήκες.

Γενικά στην περίοδο των μεγάλων αλλαγών, όπως στην περίπτωση των κοινωνικοοικονομικών συνθηκών, οι γονείς πρέπει να είναι προετοιμασμένοι να αποδεχθούν, ανάλογα με το ταμπεραμέντο, την ηλικία και τις συνθήκες ζωής κάθε παιδιού,  διάφορες συμπεριφορές και συναισθήματα όπως: λύπη, αντικοινωνική συμπεριφορά, διάσπαση προσοχής, υπερ-κινητικότητα, κρίσεις πανικού, ψυχοσωματικά προβλήματα, διατροφικές διαταραχές, φοβίες, νευρικότητα, ακόμα και έντονη λύπη.

Οι γονείς πρέπει ακόμα να γνωρίζουν ότι τα παιδιά είναι «Καθρέπτες» τους, αναπαράγουν αυτό που βλέπουν. Άρα τα λόγια και ιδιαίτερα οι πράξεις τους παίζουν καθοριστικό ρόλο στη διαδικασία προσαρμογής των παιδιών.

Κλειδιά προσαρμοστικότητας των παιδιών στις αλλαγές:

  1. Αναγνώριση του πόσο σημαντικό είναι να μιλάμε στα παιδιά για τα γεγονότα αλλαγών απλά και κατανοητά.
  2. Εκτίμηση ψυχολογικής προετοιμασίας του παιδιού.
  3. Αποφυγή υποτίμησης του τι νιώθει το παιδί.
  4. Δημιουργία περιβάλλοντος επικοινωνίας.
  5. Επιβεβαίωση ότι ο γονιός θα είναι πάντα δίπλα του.
  6. Καθησυχασμός του παιδιού με ρεαλιστικό τρόπο.
  7. Περιορισμός στην ανεξέλικτη έκθεση του παιδιού στα ΜΜΕ.
  8. Διατήρηση οικογενειακής ρουτίνας σαν πηγή ασφάλεια και σταθερότητας για το παιδί.
  9. Επιβράβευση κάθε συμπεριφοράς του παιδιού που κατορθώνει την αλλαγή, όσο αυτονόητη ή μικρή είναι, είναι σημαντική και θεμιτή.

Οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά να δεχθούν τις αλλαγές με τα εξής κλειδιά:

  1. Οι αλλαγές είναι αναπόφευκτες και φέρνουν μαθήματα.
  2. Πρακτική Προετοιμασία του παιδιού και Διαβεβαίωση του ότι οι γονείς είναι διαθέσιμοι.
  3. Δουλειά αυτογνωσίας του γονιού ενδεχομένως και με βοήθεια ψυχολόγου.
  4. Παρατήρηση του παιδιού, διακριτική, όχι καταπιεστική.
  5. Ειλικρίνεια του γονέα ως προς τις αλλαγές χωρίς δραματοποίηση.
  6. Αναγνώριση της αγωνίας που βιώνει το παιδί, χωρίς κριτική.
  7. Διατήρηση ορίων και ρουτίνας της οικογένειας.
  8. Έμπνευση του γονιού στο παιδί ότι είναι δίπλα του.
  9. Προσπάθεια γονέα να ιεραρχήσει τις αλλαγές που θα βιώσει το παιδί.
  10. Επικοινωνία γονέα με το προσωπικό του σχολείου για τις αλλαγές που βιώνει το παιδί.
  11. Διαρκής Ενημέρωση γονέα σε θέματα ψυχολογικής εξέλιξης και επικοινωνίας του παιδιού.
  12. Χρόνος για προσαρμογή.
  13. Διατήρηση της σπουδαιότητας και αξίας του παιχνιδιού.
  14. Ανάπτυξη αυτονομίας και Αυτοπεποίθησης.

 

ΤΖΙΝΑ Γ. ΘΑΝΟΠΟΥΛΟΥ , EDM, MA HARVARD UNIVERSITY,

ΨΥΧΟ-ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΠΑΙΔΙΩΝ, ΕΦΗΒΩΝ, ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ, ΖΕΥΓΑΡΙΩΝ